Soạn bài Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu

Soạn bài Những trò lố hay là Varen và Phan Bội Châu

ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

1) Đây là một tác phẩm ra đời từ một sự kiện lịch sử. Nội dung truyện là sự tưởng tượng được bố trí theo trình tự cuộc hành trình của Va-ren từ Pháp sang Việt Nam, bắt đầu đến Sài Gòn, rồi qua kinh đô Huế và đến Hà Nội để gặp Phan Bội Châu. Tác phẩm nhằm phơi bày thực chất của Va-ren và chuyến đi bỉ ổi của y.

a. Va-ren đã hứa là chăm sóc tới “vụ Phan Bội Châu”.

b) Thực chất lời hứa đó là sự bịp bợm vì thực tế Phan Bội Châu vẫn nằm tù. Cụm từ “nửa chính thức hóa” và câu hỏi của tác giả “giả thử… ra làm sao” là cách viết thâm thúy trong việc bộc lộ thực chất lời hứa của Va-ren. (3) Trong cảnh Va-ren đến Hà Nội để gặp Phan Bội Châu, hai nhân vật chính là Va-ren và Phan Bội Châu đã thể hiện một sự đôi lập, tương phản cực độ. Thể hiện qua:

c) Khối lượng lời văn dành cho việc khắc họa tính cách của từng nhân vật là: Phần lớn từ ngữ để khắc họa tính cách của Va-ren. Còn khắc họa Phan Bội Châu thì lấy sự im lặng làm phương thức đôi lập, do đó khôi lượng từ ngữ hầu như không có gì.

d) Qua những lời lẽ có tính chất độc thoại của Va-ren trước Phan Bội Châu cho thấy động cơ, tích cách, bản chất của Va-ren được bộc lộ là sự vuốt ve, dụ dỗ, bịp bợm một cách rất liến thoắng và trắng trợn.

e) Qua sự im lặng của Phan Bội Châu cho ta thấy khí phách, tư thế của Phan Bội Châu trước Va-ren là: phớt lờ, bộc lộ thái độ khinh bỉ và bản lĩnh kiên cường trước kẻ thù.

f) Lời bình của tác giả trước thái độ im lặng, dửng dưng của Phan Bội Châu là giọng điệu hóm hỉnh, mỉa mai, góp phần làm rõ thêm thái độ, tính cách của Phan Bội Châu.

2) Câu chuyện ở đây có thêm đoạn kết, trong đó có thêm lời quả quyết của anh lính dõng An Nam và lời dự đoán thêm của tác giả làm cho câu chuyện có giá trị hơn bởi đã tiếp tục nâng cấp tính cách, thái độ của Phan Bội Châu trước kẻ thù.

3) Ý nghĩa của lời tái bút, của sự phôi hợp giữa lời kết trên với lời tái bút: NêU’ với lời kết ở trên, thái độ khinh bỉ của Phan Bội Châu được thể hiện bằng hình thức ứng xử là “im lặng”, “dửng dưng” thì ở lời tái bút lại là một hành động chông trả quyết liệt: nhổ vào mặt Va-ren. Như vậy, với kẻ thu phải có nhiều cách tỏ thái độ. Cách dẫn chuyện hóm hỉnh, thú vị và làm tăng thêm ý nghĩa của vấn đề.

  • Tính cách của hai nhân vật (phần Ghi nhớ).