Soạn bài Luyện nói về văn miêu tả – ngữ văn lớp 6

Soạn bài Luyện nói về văn miêu tả – ngữ văn lớp 6

Yêu cầu của bài là thực hành luyện nói về văn miêu tả. Có 3 bài tập: 2 bài tập đầu là luyện nói gắn với các văn bản chứ không phải nói tùy tiện (bài tập 1 gắn với một đoạn văn, bài tập 2 gắn với cả tác phẩm); bài tập 3 là miêu tả sáng tạo. Cả 3 bài tập, nội dung nói đều phải gắn với những nội dung của văn miêu tả nhằm củng cố những diều đã học về văn miêu tả.

Sau đây là những gợi ý về cách thực hành 3 bài tập nói trên.

Bài tập 1. (Luyện nói theo một đoạn văn đã học về tả cảnh)

Các em cần đọc kỹ đoạn văn đã học để tả cảnh:

  • Đoạn văn tả cảnh gì? (cảnh lớp học tập viết)
  • Có những chi tiết, hình ảnh nào? (…)
  • Tả theo thứ tự nào? (cảnh lớp học – cảnh tập viết – tiếng chim bồ câu)

Từ đó, hình thành một dàn ý để luyện nói:

  • Lớp học chuyển sang tập viết.
  • Cảnh lớp học:

+ Những tờ mẫu mà thầy Ha-men đã chuẩn bị.

+ Những tờ mẫu treo trước bàn học trông như những lá cờ nhỏ bay phấp phới xung quanh lớp học.

  • Cảnh tập viết:

+ Học sinh chăm chú viết, im phăng phắc.

+ Tiếng ngòi bút sột soạt trên giấy.

+ Những trò nhỏ nhất cặm cụi vạch những nét sổ…

  • Trên mái trường, chim bồ câu gù thật khẽ.

Dựa vào dàn ý đó, các em tập luyện nói ở nhà để đến lớp nói một cách tự nhiên, lưu loát. Giữa các ý cần có từ chuyển tiếp hoặc câu văn chuyển tiếp để các ý gắn bó với nhau thành một đoạn văn tả cảnh hoàn chỉnh.

Bài tập 2. (luyện nói theo một tác phẩm đã học về tả người)

Yêu cầu: Tả lại hình ảnh thầy giáo Ha-men trong buổi học cuối cùng (làm nổi bật sự khác biệt của thầy so với các buổi học thường ngày).

Các em cần đọc lại tác phẩm, sau đó dựa vào 4 câu hỏi trong SGK để hình thành dàn ý bài luyện nói của mình:

  • Mở bài: Thầy Ha-men là một thầy giáo yêu nước, yêu tha thiết tiếng nói của dân tộc. Thầy đã nhắc nhở học sinh và dân làng hãy ra sức học tập, giữ gìn và bảo vệ tiếng nói đó trong buổi học CUỐI cùng bằng tiếng Pháp.
  • Thân bài:

+ Trang phục trang trọng khác ngày thường.

+ Lời nói dịu dàng, thương yêu, không mắng học sinh, kiên nhẫn giảng giải cho các em đến phút cuối cùng (qua chi tiết đặc biệt đối với chú bé Phrăng).

+ Hình ảnh đầy xúc động của thầy vào cuối buổi học.

  • Kết bài:

Hình ảnh đáng khâm phục và đáng kính phục của thầy không chỉ có tác dụng sâu sắc đối với chú bé Phrăng, học sinh trong lớp và dân làng mà còn là một bài học cảm động và thấm thìa với mọi người chúng ta.

Dựa vào dàn ý, các em luyện nói như cách làm ở đề 1.

Bài tập 3. (luyện nói bằng miêu tả sáng tạo của bản thân về tả người) Yêu cầu: Các em phải nhớ lại hoặc tưởng tượng hình ảnh người thầy giáo già gặp lại học sinh cũ (là mẹ của em) sau nhiều năm xa cách.

Lập dàn ý:

  • Mở bài: Em theo mẹ đến chúc mừng thầy giáo cũ của mẹ nhân ngày 20-11.
  • Thân bài: Tập trung tả hình ảnh thầy giáo trong giây phút xúc động gặp lại người học trò cũ của mình:

+ Nỗi vui mừng hiện lên trên gương mặt. Thái độ và cử chỉ của thầy khi mẹ đến chúc mừng thầy.

+ Nỗi vui mừng lắng lại trong tình thầy trò sâu nặng khi thầy cùng mẹ ôn lại những kỷ niệm xưa.

+ Niềm tin tưởng ánh lên trong mắt khi thầy tiễn mẹ ra về (kết hợp tả ngoại hình và trang phục của thầy).

  • Kết bài: Em nhớ mãi hình ảnh thầy giáo đáng kính của mẹ.

Dựa vào dàn ý, các em luyện nói như hai đề trên.