Soạn bài Câu trần thuật đơn có từ Là – ngữ văn lớp 6

Soạn bài Câu trần thuật đơn có từ Là – ngữ văn lớp 6

KIẾN THỨC CẦN NẮM VỮNG

1./ Trong câu trần thuật đơn có từ là:

  • Vị ngữ thường do từ là kết hợp với danh từ (cụm danh từ) tạo thành. Ngoài ra, tổ hợp giữa từ là với động từ (cụm động từ) hoặc tính từ (cụm tính từ)… cũng có thể làm vị ngữ.
  • Khi vị ngữ biểu thị ý phủ định, nó kết hợp với các cụm từ không phải, chưa phải.

2./ Câu trần thuật đơn có từ là có các kiểu sau đây:

  • Cấu định nghĩa;
  • Câu giới thiệu;
  • Câu miêu tả;
  • Câu đánh giá.

Ví dụ: Xem bảng tổng hợp dưới đây:

Kiểu

câu

Ví dụ Vị ngữ Nêu biểu thị ý phủ định
Câu định nghĩa Truyền thuyết là loại truyện dân gian. Cụm danh từ Không phải là
Câu giới thiệu Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều. Cụm danh từ Không phải là
Câu miêu tả Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa. Cụm danh từ Chưa phải là
Câu

đánh giá

Dế Mèn trêu chị Cốc là dại. Tính từ Không phải là

– Trường hợp vị ngữ là động từ (hoặc cụm động từ):

+ Hạnh phúc là đấu tranh (Các Mác) (vị ngữ là động từ).

+ Hạnh phúc là luôn đấu tranh cho hạnh phúc của người khác (vị ngữ là cụm động từ).

RÈN KĨ NĂNG GIẢI BÀI TẬP SGK

Bài tập 1: Các câu trong bài tập này đều có từ là, nhưng không phải tất cả những câu ấy đều là câu trần thuật đơn có từ là. Muốn tìm đúng những câu trần thuật đơn có từ là thì phải xem từ là có phải dùng để nối chủ ngữ với vị ngữ không? Nếu không, các câu ấy không phải là câu trần thuật đơn có từ là.

Ví dụ:

  • Bồ Cácbác chim ri.

C              V

(là nối chủ ngữ với vị ngữ: đây là câu trần thuật đơn có từ là)

  • Người ta gọi chàng là Sơn Tinh.

C                 V

  • Vua nhớ công ơn phong là Phù Đổng Thiên Vương và láp đền thờ  ngay ở quê nhà.

C                                                    V

(Trong hai câu trên từ là không dùng để nối chủ ngữ với vị ngữ nên chúng không phải là câu trần thuật đơn có từ là).

Căn cứ vào tiêu chí này, các em xác định các câu còn lại.

Bài tập 2: Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong những câu trần thuật đơn có từ là đã tìm được trong bài tập 1 và cho biết chúng thuộc những kiểu nào.

Ví dụ:

Câu a: Hoán dụgọi tên sư vât. hiên tương., khái niêm.

C                    V

Đây là câu định nghĩa.

Câu e:

Khócnhục.
C           V

Đây là câu đánh giá.

Dựa vào cách làm trên, các em làm tiếp các câu còn lại.

Bài tập 3: Các em tự làm. Chú ý: Đoạn văn phải có ít nhất một câu trần thuật đơn có từ là.