Phân tích bài thơ Rằm tháng giêng (Nguyên Tiêu) của Hồ Chí Minh

Phân tích bài thơ Rằm tháng giêng của Hồ Chí Minh – Thiên nhiên hiện lên trong thơ Hồ Chí Minh rất nhiều. Đặc biệt là những bài thơ viết về trăng. Trăng như người bạn thân thiết chia sẻ buồn vui với Bác:

Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa (Cảnh khuya)

Trăng vào cửa sổ đòi thơ (Tin thắng trận)

….

Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ

Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ (Ngắm trăng)

Trăng luôn đẹp ở mọi nơi nhưng ánh trăng rọi trên sông nước mang một nét đẹp lung linh huyền ảo:

Rằm xuân lồng lộng trăng soi
Sông xuân nước lẫn màu trời thèm xuân

Mở đầu bài thơ Rằm tháng giêng tả cảnh trăng nơi trời nước bao la bát ngát, vầng trăng tròn (trăng rằm) soi xuống dòng sông làm không gian tràn ngập ánh trăng. Ánh trăng lồng lộng bao phủ mọi nơi làm cho sông nước như nhuộm một ánh trăng vàng lấp lánh.

Bằng cách miêu tả đại thể đến toàn cảnh tạo nên sự thống nhất hài hòa, tác giả đã họa nên bức tranh trăng tuyệt mỹ. Trong cái đẹp nao lòng của cảnh vật ấy tác giả cùng các đồng chí của mình đang bàn bạc việc quân cơ. Trăng như một người bạn, một người đồng chí cùng dự bàn việc nước. Trăng sáng để soi tỏ không gian giúp mọi người làm việc:

Giữa dòng bàn bạc việc quân

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền

Phải đặt tác phẩm vào hoàn cảnh sáng tác ta mới thấy được phong thái làm việc ung dung và tinh thần lạc quan của Bác. Phong thái ấy thể hiện ở những rung động nhạy cảm của tác giả trước cảnh thiên nhiên. Hình ảnh con thuyền nhẹ trôi trong đêm trăng như tư thế ung dung tĩnh tại của người chiến sĩ không hề nao núng trước khổ khăn thử thách.

Một lần nữa hình ảnh ánh trăng xuất hiện đóng lại bài thơ nhưng ta vẫn còn thấy trăng lẩn khuất trong không gian:

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền

Cả bài thơ ánh trăng lồng lộng soi tỏ trên sông nước, trong bầu trời làm cho khắp nơi đầy ắp sắc xuân. Bài thơ là bức tranh thiên nhiên đẹp, màu sắc tự nhiên. Tác giả phải có tâm hồn yêu thiên nhiên, cái nhìn tinh tế lắm mới viết nên những vần thơ hay đến như vậy.

Xem những bài Soạn văn lớp 8 chi tiết đầy đủ nhất